Pisząc o spektrum autyzmu, trudno pominąć teorię podwójnej empatii Damiana Miltona, która w ostatnich latach w istotny sposób zmieniła nasze rozumienie trudności komunikacyjnych pojawiających się w relacjach pomiędzy osobami autystycznymi a neurotypowymi. Koncepcja ta odchodzi od dawnego, bardzo krzywdzącego przekonania, że osoby w spektrum autyzmu „nie mają empatii”, co przez dekady dominowało w narracji o autyzmie, a zamiast tego pokazuje, że źródłem problemów w porozumiewaniu się są przede wszystkim różnice w stylach komunikacji oraz odmienny sposób przetwarzania informacji.

Milton podkreśla, że trudności w relacjach nie wynikają jednostronnie z cech osób autystycznych, lecz z faktu, że obie strony, autystyczna i neurotypowa, często poruszają się w innych kodach społecznych i komunikacyjnych, inaczej wyrażają emocje, intencje i potrzeby, a przez to mogą wzajemnie się nie rozumieć. Osoby autystyczne nierzadko komunikują swoje przeżycia w bardzo indywidualny sposób, który dla osób neurotypowych bywa trudny do odczytania, ale nie oznacza to braku uczuć czy braku empatii, tylko inną formę ich wyrażania.

Co więcej, badania wskazują, że osoby w spektrum autyzmu potrafią doświadczać głębokiego zrozumienia i empatycznej więzi wobec siebie nawzajem, ponieważ często dzielą podobne wzorce myślenia i sposoby interpretowania świata. Jednocześnie to osoby neurotypowe mogą mieć trudność w trafnym rozpoznaniu subtelnych sygnałów wysyłanych przez osoby autystyczne, co prowadzi do nieporozumień, błędnych ocen, a czasem także do dyskryminacji czy nawet zachowań przemocowych wobec osób w spektrum. W tym kontekście aż samo nasuwa się pytanie „I kto tu właściwie nie ma empatii?”

Teoria podwójnej empatii zwraca uwagę na to, że budowanie porozumienia nie może spoczywać wyłącznie na barkach jednej grupy, a oczekiwanie, że to osoby autystyczne zawsze będą musiały „dopasować się” do norm neurotypowych, jest nie tylko niesprawiedliwe, ale też niezgodne z rzeczywistą naturą komunikacji, ale i aktualną wiedzą o spektrum autyzmu. Wzajemne zrozumienie rodzi się wtedy, gdy obie strony podejmują wysiłek, wykazują ciekawość, otwartość i gotowość do spotkania się w połowie drogi. różne style komunikowania się nie muszą być przeszkodą – mogą stać się źródłem bogactwa relacji, pod warunkiem że zostaną uznane i potraktowane z uważnością oraz szacunkiem.

Ta perspektywa ma również bardzo konkretne znaczenie praktyczne, szczególnie w edukacji i wsparciu osób autystycznych. Pokazuje, jak ważne są programy szkoleniowe dla nauczycieli, terapeutów czy pracodawców, które pomagają lepiej rozumieć specyficzne potrzeby komunikacyjne osób w spektrum. Takie podejście może realnie poprawiać jakość relacji, komunikacji, zwiększać poczucie bezpieczeństwa i akceptacji, a także budować bardziej włączające środowiska społeczne i zawodowe.
Izabela Hnidziuk-Machnica, Psycholog, spektrum autyzmu, Fundacja Aleklasa

Dziękujemy za wsparcie:
Program Równych Praw
Fundacja Batorego
Federacja Funduszy Lokalnych w Polsce
Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027 Finansowane z Unii Europejskiej
#programrównychpraw
#równeprawa … Zobacz więcejZobacz mniej

Z okazji Dnia Babci i Dziadka, ślemy podziękowanie za Waszą miłość, ciepło, wsparcie i radość, którą obdarzacie wnuczki i wnuków Życzymy Wam duuuużo zdrowia i radości oraz uśmiechu ! 🙂

A jako prezent od nas – cykl 6 spotkań dla babć i dziadków dzieci w spektrum autyzmu i ADHD w ramach grupy wsparcia 🙂

Będziemy się spotykać 1 raz w miesiącu, przez 6 miesięcy!

Czwartki od 18:00 do 20:00 w dniach:
12.02, 12.03, 16.04, 14.05, 11.06, 17.09 /2026

– udział bezpłatny
– liczba miejsc ograniczona
– decyduje kolejność zgłoszeń

Szczegóły dotyczące zapisów znajdziecie w wydarzeniu oraz Bookero.

fb.me/e/jnekNNPpS

fundacja-aleklasa.bookero.pl/

Prowadzący Izabela Hnidziuk-Machnica oraz Maciek Skura.

Izabela Hnidziuk-Machnica
– psycholożka, specjalistka ds. neuroróżnordności, konsultantka ds. spektrum autyzmu (ASC), certyfikowana konsultantka kryzysowa i mama nastolatka w spektrum autyzmu.
Obecnie w trakcie studiów podyplomowych z psychotraumatologii.
Współzałożycielka i dyrektor zarządzająca Fundacji Aleklasa, od ponad 10 lat prowadzi grupy wsparcia, konsultacje, szkolenia dla rodziców, specjalistów, procodawców i osób neuroróżnorodnych.
Łączy wiedzę kliniczną z doświadczeniem rodzicielskim, tworząc bezpieczną przestrzeń do rozmowy i świadomej zmiany.
W swojej pracy kładzie nacisk na wzmacnianie kompetencji rodzicielskich i budowanie relacji opartych na bliskości oraz szacunku.

Maciek Skura
– TATA „jednostka do zadań specjalnych!”, tata dwóch nastolatków z Zespołem Aspergera / ADHD, prowadzący liczne grupy wsparcia, konsultacje oraz interwencje szkolne – i chyba tyle starczy tego opisu 😊

Dziękujemy za wsparcie:
Program Równych Praw
Fundacja Batorego
Federacja Funduszy Lokalnych w Polsce

Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027 Finansowane z Unii Europejskiej
#programrównychpraw
#równeprawa

@obserwujący … Zobacz więcejZobacz mniej

Dziękujemy Aspiracje.com.pl – autyzm na koszulkach za przypomnienie słów współzałożycielki naszej fundacji Izabela Hnidziuk-Machnica, Psycholog, spektrum autyzmu ❤

Czym są tzw. "zachowania trudne" dziecka w spektrum autyzmu i ADHD? Wydaje się, że dla każdego z nas są czymś innym, gdyż zawsze filtrujemy je przez nasze osobiste odczucia, emocje, doświadczenia czy nawet kompleksy.
Dla kogoś zatem będą oznaką braku szacunku, bo sami czujemy się nieszanowani, bo może docenianie przez innych jest dla nas kluczowe.
Dla innych będą wynikiem złego wychowania, bo przecież właściwie wychowywane dziecko tak się nie zachowuje.
Dla kogoś jeszcze innego będą okazją do podważania diagnozy, no bo przecież "wymyślają teraz dzieciom te diagnozy, żeby teraz wszystko tłumaczyć jakimiś wymyślonymi trudnościami".
"Kiedyś przecież tych diagnoz nie było, był pasek i jakoś działał na te rozwydrzone dzieciaki".

A prawda jest taka, że brakuje nam dorosłym fundamentalnej, często bardzo podstawowej wiedzy – nawet nie tyle co o samym spektrum autyzmu i ADHD, ale w ogóle o rozwoju dziecka. Tak, tak.

Brakuje nam podstawowej wiedzy o potrzebach rozwojowych dzieci, o wpływie środowiska na ich rozwój, o kluczowym znaczeniu stabilnego i bezpiecznego rodzica na rozwój i przyszłość dziecka.

Jako dorośli uciekamy często od odpowiedzialności mówiąc, że "przecież ja nie wiem".
Brak wiedzy nie zwalnia nas z odpowiedzialności.
Brak wiedzy nie może usprawiedliwiać błędów dorosłych.
Obarczanie dzieci odpowiedzialnością za wzięcie na siebie całego ciężaru odpowiedzialności nie jest w porządku.

Dziękujemy za wsparcie:
Program Równych Praw
Fundacja Batorego
Federacja Funduszy Lokalnych w Polsce
👉 Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027
Finansowane z Unii Europejskiej
#ProgramRównychPraw
#RównePrawa … Zobacz więcejZobacz mniej